Choroby Horroru
Nadszedł przełom października i listopada, co znaczy Halloween, Dziady czy Wszystkich Świętych - do wyboru, do koloru. Nieważne co kogo obchodzi, nie sposób przejść obojętnie obok dziesiątek materiałów pojawiających się w sieci: przemyśleń na temat śmierci, wspomnień tych, co od nas odeszli lub memów z tańczącymi kościotrupami. To także okazja dla wydawnictw gier fabularnych, aby pokazać nowe przygody do naszych ulubionych erpegów. Bo nie od dziś wiadomo, że ludzie kochają opowieści z dreszczykiem. KULT: Boskość Utracona, Zew Cthulhu czy ALIEN to tylko niektóre z systemów nastawionych na treści rodem z horrorów. Tylko jak wnieść do naszych sesji element grozy, który faktycznie będzie działał?
Bać się Bać
Jeśli kiedykolwiek zastanawiałeś się, Czytelniku, dlaczego czujemy strach, to zapewne doszedłeś do takich wniosków: rządzi nami instynkt przetrwania, który pompuje do naszych żył adrenalinę, gdy coś niespodziewanego i nagłego nas zaskoczy. Jesteśmy zwierzętami stadnymi i długie przebywanie w samotności może wzmacniać w nas uczucie lęku, a w ciemności kształty będą sugerować czające się tam niebezpieczeństwo. Makabryczne opisy zbrodni, ran cielesnych i paskudztw, którymi się brzydzimy, mogą dodatkowo potęgować ten efekt - dajemy sobie do zrozumienia, że jesteśmy kruchym workiem mięsa i kości. Boimy się śmierci i nikt nie wie, co czeka nas po drugiej stronie. Rzeczy z pogranicza fantazji, jak duchy i demony, od zarania dziejów przerażały nas i będą to robić dalej.
Te wszystkie chwyty znali już twórcy powieści grozy i filmów z gatunku horror dziesiątki lat temu. Zagorzali fani tego rodzaju wrażeń zapewne z większą dokładnością przytoczą, jak nasza miłość do strachu ewoluowała przez lata, ale jak przenieść to na stół RPG? Przecież od dłuższego czasu tłuczemy jak mantrę: podczas zabawy w gry fabularne szanujemy siebie nawzajem i unikamy niewygodnych tematów. Zrobienie sesji w stylu grozy może okazać się nie lada wyzwaniem. Bo powiedzmy sobie szczerze, Mistrz Gry, który wie, że Kaśka ma arachnofobię i zacznie wrzucać pająki na każdym kroku do kampanii, szybko zorientuje się, że w drużynie ma graczkę mniej.
Budowanie napięcia i strachu na sesji jest cholernie trudne. Im lepiej zna się swoich Graczy, tym to wyzwanie będzie prostsze, ale nie ma co się łudzić: poruszają nas różne rzeczy i coś, co dla kogoś może wydawać się niepokojące, dla innego może wręcz być śmieszne. Zanim wprowadzimy do sesji poważne tematy jak samobójstwo, body-horror albo choroby psychiczne upewnijmy się, że pozostali uczestnicy zabawy są z tym w porządku. Idealnie sprawdzi się do tego sesja zero, aby nie stawiać nikogo w niekomfortowej sytuacji podczas gry.
Możemy jednak postawić na sprawdzone metody i kierować historie w erpegach na znane tory. Dobrze sprawdzają się tutaj pary przeciwieństw: sen i jawa, światło i ciemność, życie i śmierć, niebo i piekło. Ciągłe napięcie zanudzi, więc warto operować na granicy kontrastów. Scena napięcia przeplatana sceną łagodną wcale nie zadusi grozy, ale może ją nawet wzmocnić. Gracze najbardziej poczują niepokój, gdy ułatwimy im wcielenie się w postać. Zakotwiczenie w świecie poprzez uruchomienie zmysłów to doskonały sojusznik.
Podczas sesji erpegie może być trudno zobrazować sobie szczegóły, dlatego warto zadbać o klimat. Półmrok w pokoju albo lekki makijaż sprawi, że zrobi się niecodziennie. Nie warto jednak przesadzać, plastikowa maska wilkołaka z marketu da skutek zupełnie odwrotny. Podobnie ma się z audio: ciągła niepokojąca muzyka albo ambient z krzykami zapętlony przez godzinę zamiast zaciśniętych zębów wywoła ziewanie. Mistrz Gry grozy musi być elastyczny, aby reagować na zachowania swoich graczy na bieżąco.
Nie ma wstydu w zapożyczeniu wątków grozy z jakiegoś filmu albo książki. Przed sesją warto wejść w odpowiedni nastrój. I nie musimy od razu sięgać po ciężkie kino, wystarczą nieśmiertelne, lżejsze historie jak Portret Doriana Graya albo Pies Baskervillów. Możemy także sięgnąć po H.P. Lovecrafta…
Wszystkie Drogi Prowadzą do Arkham
Nie dziwi mnie już fakt, że niektórzy na słowo Cthulhu reagują westchnieniem. Mackowaty przedwieczny wyskakuje z planszówek, gier komputerowych, breloczków i kubków na biurku kolegi z pracy. Nie pomaga fakt, że już od jakiegoś czasu dzieła Lovecrafta są w domenie publicznej i w czystej teorii każdy może wykorzystać jego uniwersum do zarabiania. Prawda może być trochę bardziej złożona, ale nie zmieni faktu, że Cthulhu stał się swojego rodzaju ikoną.
Tak samo z grą Zew Cthulhu, która przenosi nas do lat 20. XX wieku w Stanach Zjednoczonych, abyśmy pomagali rozwikłać tajemnice niewyjaśnionych spraw. To chyba jeden z dziś najbardziej rozpoznawalnych systemów RPG, a co za tym idzie, często granych. Nie wolno nam jednak zapomnieć, czym jest esencja strachu Lovecrafta: horror poza zrozumieniem, nierzadko prowadzący do obłędu. Zatrzymaj się tu, cwaniaczku machający siekierką - to nie tędy droga. Przeciwnicy (zwykle) w grach horroru nie są po to, aby ich mordować. Naszym celem jest odkrywanie prawdy, a przy okazji nie dać się zwariować. Pozwalając Graczom na uczciwą walkę z monstrami z innych wymiarów szybko zamienimy rozgrywkę w pulpę. Co nie jest samo w sobie złe - o ile ustaliliśmy to wcześniej przy stole.
Nie ma przepisu na idealną sesję grozy. W tej układance jest zwyczajnie zbyt wiele czynników. Możemy posiłkować się całą szopą narzędzi do wywoływania strachu, ale nasz cel powinien być inny - pozwolić Graczom zajrzeć w głąb siebie.